Nearshoring Nedir?

Son yıllarda uluslararası ticarette en sık duyulan kavramlardan biri nearshoring oldu. Pandemi, jeopolitik gerilimler ve tedarik zincirlerinde yaşanan aksaklıklar, firmaların üretim stratejilerini yeniden gözden geçirmesine neden oldu. Bu dönüşümün merkezindeki kavramlardan biri de nearshoringdir.

Nearshoring Nedir?

Nearshoring, üretim faaliyetlerinin veya bazı iş süreçlerinin (hammadde ya da ara mal tedarik edilmesi vb.) uzak ülkeler yerine coğrafi olarak daha yakın ülkelere taşınması anlamına gelir.

Firmalar bu stratejiyi tercih ederek;

• Teslimat sürelerini kısaltmayı,
• Lojistik maliyetlerini azaltmayı,
• Tedarik zinciri risklerini düşürmeyi,
• Jeopolitik belirsizliklere karşı daha dayanıklı üretim ağları oluşturmayı amaçlar.

Nearshoring Neden Önem Kazandı?

Uzun yıllar boyunca birçok şirket üretimini düşük maliyet avantajı nedeniyle Uzak Doğu ülkelerine kaydırdı. Ancak son yıllarda yaşanan gelişmeler bu yaklaşımın bazı dezavantajlarını ortaya çıkardı.

Özellikle;

• COVID-19 pandemisi,
• Küresel konteyner krizleri,
• Rusya-Ukrayna Savaşı,
• Kızıldeniz'de yaşanan güvenlik sorunları,
• ABD-Çin ticaret gerilimleri,

uluslararası firmaların tedarik zincirlerini yeniden yapılandırmasına yol açtı.

Bu nedenle birçok şirket üretimini ana pazarlarına daha yakın ülkelere taşımaya başladı.

Türkiye Açısından Nearshoring

Türkiye, Avrupa pazarına yakın konumu, gelişmiş sanayi altyapısı ve güçlü lojistik bağlantıları sayesinde nearshoring sürecinden fayda sağlayabilecek ülkeler arasında gösterilmektedir.

Özellikle;

• otomotiv,
• tekstil ve hazır giyim,
• beyaz eşya,
• makine,
• elektronik yan sanayi

gibi sektörlerde Türkiye'nin üretim kapasitesi önemli fırsatlar sunmaktadır.

Ancak bu potansiyelin tam anlamıyla değerlendirilebilmesi için yatırım ortamının güçlendirilmesi, üretim maliyetlerinin rekabetçi tutulması ve gümrük süreçlerinin etkinleştirilmesi önem taşımaktadır.

Sonuç

Nearshoring, yalnızca üretimin yer değiştirmesi anlamına gelmez. Aynı zamanda küresel tedarik zincirlerinin daha güvenli, daha kısa ve daha dayanıklı hale gelmesini hedefleyen yeni bir üretim anlayışını ifade eder. Önümüzdeki yıllarda bu kavramın uluslararası ticaret literatüründe ve politika tartışmalarında daha sık yer alması beklenmektedir.